Ankara • Sakarya Havzası
(mevcut hacim − ölü hacim) ÷ (maks hacim − ölü hacim) × 100.
📊 Tarihsel veriler biriktirilmektedir — grafik yakında burada gösterilecek.
Kurtboğazı Barajı, Ankara'nın Kahramankazan ve Kızılcahamam ilçeleri sınırında, Sakarya Havzası'nda Kurtboğazı Çayı üzerine inşa edilmiş toprak dolgu tipi bir barajdır. 1963-1967 yılları arasında tamamlanan baraj, 101,5 hm³ toplam kapasitesi ve 5,5 km²'lik göl alanıyla Ankara'nın tarihi içme suyu altyapısının kurucu unsurlarından birini oluşturur. Yıllık 67 hm³ içme ve kullanma suyu temini kapasitesiyle şehrin su güvencesine katkı sağlayan Kurtboğazı, ASKİ (Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi) tarafından işletilmektedir. İvedik arıtma tesislerine 47 km uzaklığındaki konumuyla kentle yakın bir hidrolojik bağ kurarak Ankaralıların musluğuna ulaşan suyun önemli bir bölümünü sağlar.
Toprak dolgu tipi barajlar, su geçirimsizliği sağlamak için özenle seçilmiş ve katman katman sıkıştırılmış kil ve kaba malzeme kombinasyonuyla inşa edilir. Kurtboğazı Barajı'nın 54 metrelik gövde yüksekliği, 1960'ların mühendislik standartları açısından önemli bir yapı niteliğini taşır. Sakarya Havzası'ndaki konumu, havzayı besleyen kuzey Ankara yağışlarının verimli biçimde toplanmasını sağlar. Barajı besleyen Kurtboğazı Çayı, Kızılcahamam yaylalarından süzülerek gelen yağış ve kar erimeleriyle yılın büyük bölümünde aktif kalır. Barajın işletme dönemi 3.780 hektarlık tarım alanının da sulanmasına imkan tanımaktadır. Barajların doluluk hesaplama yöntemleri ve su yönetimi hakkında merak ettiğiniz sorular için SSS sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Kurtboğazı Barajı, Ankara'nın su sisteminde Çamlıdere Barajı ile birlikte iki temel içme suyu kaynağından birini oluşturur. Çamlıdere çok daha büyük bir kapasiteye (1.226 hm³) sahipken Kurtboğazı, şehre olan yakınlığı ve nispeten daha düşük su iletim maliyetiyle operasyonel esneklik sağlar. Kuraklık dönemlerinde ASKİ, iki barajı koordineli biçimde yönetir; Kurtboğazı'nın kritik seviyelere düşmesi halinde Çamlıdere'den daha yoğun su alımına geçilir. Barajın havzası, Kurtboğazı-Eğrekkaya-Akyar Barajları Havza Koruma Planı kapsamında tarım ve sanayi faaliyetlerine kısıtlamalar getirilmiş özel bir koruma alanıdır.
Kuraklık dönemlerinde Kurtboğazı'nın doluluk seviyesi ciddi endişelere yol açabiliyor. Son yıllarda Ankara'nın artan nüfusu ve değişen yağış rejimleri nedeniyle baraj zaman zaman ölü hacmin altına inmek zorunda kalmış, ASKİ ölü hacmi devreye almak için yüzer pompa sistemleri kurmuştur. Bu gelişme, küçük kapasiteli rezervuarların büyük şehirlerin su güvencesinde ne denli kritik bir tampon işlevi gördüğünü somut biçimde ortaya koymaktadır. Tüm Türkiye genelindeki barajların doluluk durumunu izlemek için barajlar haritamıza göz atabilirsiniz.
Kurtboğazı Barajı gölü, çevresindeki Ankara'nın ormanlık kuzeyi sayesinde önemli bir doğa ve rekreasyon alanına komşu konumdadır. Barajın yukarı havzasında yer alan Kızılcahamam ilçesi, sıcak su kaynakları ve kaplıcalarıyla tanınmaktadır; bu iki varlık bir arada havza üzerindeki su kalitesi yönetimini karmaşık kılar. ASKİ'nin içme suyu havzası koruma tedbirleri, baraj gölüne uzanan kaplıca turizm faaliyetlerini sınırlandırarak kaliteyi koruma altına almaktadır. Su tasarrufu bilincinin öneminin anlatılmasında Kurtboğazı Barajı'nın doluluk grafikleri Ankara kamuoyunda güçlü bir referans olarak kullanılmaktadır.
📚 Veri kaynağı: ASKİ — Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi ↗ · Wikipedia ↗