İstanbul • Marmara Havzası
(mevcut hacim − ölü hacim) ÷ (maks hacim − ölü hacim) × 100.
📊 Tarihsel veriler biriktirilmektedir — grafik yakında burada gösterilecek.
Ömerli Barajı, İstanbul'un Çekmeköy ilçesinde, Riva Çayı üzerine inşa edilmiş toprak dolgu tipi bir barajdır. 1968-1972 yılları arasında tamamlanan yapı, 386,5 hm³ toplam kapasitesiyle İstanbul'un Anadolu yakasına hizmet eden en büyük içme suyu rezervuarı konumundadır. 52 metrelik gövde yüksekliği ve 23,10 km²'lik göl alanıyla Ömerli, günde ortalama 500.000 m³ kapasitesiyle Anadolu yakasının milyonlarca sakininin musluğuna akan suyun birincil kaynağıdır. İSKİ (İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi) tarafından işletilen baraj, doluluk verilerini günlük olarak kamuoyuyla paylaşmaktadır.
Barajın yapım kararı, 1960'ların ortasında İstanbul'un hızla artan nüfus baskısına karşı alınan stratejik bir su güvenliği önlemi olarak şekillenmiştir. Riva Çayı havzasının Çekmeköy'deki derin vadisi, toprak dolgu tekniğiyle inşa edilecek büyük kapasiteli bir rezervuar için uygun jeolojik koşullar sunuyordu. Dört yıllık inşat sürecinin ardından 1972'de işletmeye açılan Ömerli, o dönem İstanbul'unun en büyük su yapısı olma özelliğini uzun yıllar korudu. Darlık Barajı'nın 1988'de devreye girmesiyle İstanbul'un Anadolu yakası içme suyu sistemi çift kaynaklı bir yapıya kavuştu; Ömerli büyük kapasitesiyle ana rezervuar, Darlık ise tamamlayıcı bir ikinci kaynak işlevi üstlendi.
İstanbul'un su yönetimi coğrafi bir ikiye bölünme üzerine kuruludur: Avrupa yakası ağırlıklı olarak Terkos (Durugöl), Büyükçekmece ve Sazlıdere barajlarından; Anadolu yakası ise Ömerli ve Darlık'tan beslenir. Bu yapı, İSKİ'nin büyük bir depreme karşı altyapı dayanıklılığını da göz önünde bulundurarak kurduğu sistemin temelini oluşturmaktadır. Barajlar hakkında merak edilen soruları yanıtladığımız SSS sayfamızda içme suyu sistemlerinin işleyişi hakkında daha fazla bilgi bulabilirsiniz.
Ömerli, yıllık 180 hm³ içme suyu sağlama kapasitesiyle İstanbul'un toplam içme suyu temin miktarının önemli bir bölümünü karşılar. Kuraklık dönemlerinde doluluk oranının kritik seviyelere inmesi, İstanbul genelinde su kısıtlaması tartışmalarını hızla gündeme taşımaktadır; bu açıdan Ömerli'nin anlık doluluk verisi kentin su güvencesinin en dolaysız göstergesi niteliğindedir. 2007-2008 kuraklık krizinde Ömerli dahil tüm İstanbul barajlarının doluluk oranı %20'nin altına inerek kenti tarihinin en sert su kriziyle yüz yüze getirmişti. Su tasarrufu alışkanlıklarının yaygınlaştırılması, bu tür dönemlerde rezervuarların dayanma süresini doğrudan uzatır.
Ömerli Barajı'nın doluluk oranı, mevsimsel olarak belirgin dalgalanmalar göstermektedir. Sonbahar ve kış yağışlarıyla birlikte Kasım-Mart döneminde yükselen rezervuar seviyeleri, yaz aylarında artan kentsel su talebiyle birlikte gerilemektedir. İklim değişikliğinin Marmara bölgesinde yağış düzenlerini bozduğuna dair veriler, uzun vadeli su planlaması açısından Ömerli'nin kapasitesinin korunmasını giderek daha kritik bir konu haline getirmektedir. Türkiye genelindeki tüm büyük barajların doluluk durumunu karşılaştırmalı olarak izlemek için barajlar haritamızı ziyaret edebilirsiniz.
📚 Veri kaynağı: İSKİ — İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi ↗ · Wikipedia ↗