İstanbul • Marmara Havzası
(mevcut hacim − ölü hacim) ÷ (maks hacim − ölü hacim) × 100.
📊 Tarihsel veriler biriktirilmektedir — grafik yakında burada gösterilecek.
Elmalı Barajı, İstanbul'un Beykoz ilçesinde, Çavuşbaşı Çayı üzerine inşa edilmiş beton ağırlık tipi bir içme suyu rezervuarıdır. 1952-1955 yılları arasında tamamlanan bu yapı, 42,5 metrelik gövde yüksekliği ve 10 hm³ kapasitesiyle Anadolu yakasının en eski modern içme suyu barajı olma özelliğini taşımaktadır. İSKİ (İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi) tarafından işletilen baraj, 2,80 km²'lik göl alanıyla Beykoz'un orman içindeki sakin vadisinde konumlanmaktadır. Elmalı havzası, köklü su tarihi sayesinde İstanbul'un en uzun süreli korunan su kaynakları arasında yer almaktadır.
Elmalı'nın suya kavuşma tarihi aslında çok daha eskiye uzanmaktadır. Beykoz'daki Göksu vadisinde 1891-1893 yılları arasında inşa edilmiş Elmalı-1 bendi, İstanbul'un Anadolu yakasına modern anlamda düzenli içme suyu sağlayan ilk yapıydı. Bu tarihi bentten sonra gelişen su ihtiyacını karşılamak amacıyla aynı havzaya 1952-1955 yılları arasında Elmalı-2 (İSKİ verilerinde "Elmalı" olarak anılır) inşa edilmiştir. Yüzyılı aşan su mirası, Elmalı havzasını İstanbul'un en köklü içme suyu koruma alanlarından biri haline getirmiştir.
İstanbul'un su coğrafyasında Elmalı, Anadolu yakasının küçük kapasiteli ama kritik bir tamamlayıcı rezervuarıdır. Anadolu yakasının ana su kaynakları olan Ömerli (386,5 hm³) ve Darlık (107 hm³) barajlarına kıyasla Elmalı'nın 10 hm³'lük kapasitesi görece küçüktür; ancak barajın Beykoz'un kuzey ormanlarına yakın konumu, yüksek kaliteli su sağlaması ve uzun geçmişiyle edindiği güvenilirliği onu sistemin vazgeçilmez bir parçası yapmaktadır. Elmalı havzası, İstanbul'un en katı orman koruma düzenlemelerine tabi alanlarından biridir. İçme suyu barajlarında havza koruması neden önemlidir? sorusunun yanıtını SSS sayfamızda bulabilirsiniz.
Elmalı Barajı, İstanbul'un kuraklık dönemlerinde özellikle kritik bir izleme noktasına dönüşmektedir. Küçük kapasitesi nedeniyle doluluk oranı aylık yağış miktarındaki değişimlere hızla yanıt verir; bu da Elmalı'yı iklim koşullarının anlık bir göstergesi haline getirir. Kış ve ilkbahar yağışlarının ardından hızla dolup yaz kuraklığında gerileyen bu dinamik, Anadolu yakasının su güvencesini izleyenlerin yakından takip ettiği bir tablodur. Su tasarrufu alışkanlıklarının küçük rezervuarlar üzerindeki etkisi, büyük rezervuarlara kıyasla çok daha hızlı ve doğrudan hissedilmektedir.
Beykoz ormanlarının kalbindeki Elmalı Barajı, doğal güzelliği ve tarihi kimliğiyle yürüyüş rotalarının da kesişim noktasında yer almaktadır. Bu turistik ilgi, baraj çevresindeki koruma alanına yönelik duyarlılığı artırmakta ve İSKİ'nin kamuoyu iletişiminde Elmalı'yı simgesel bir kaynak olarak öne çıkarmasına zemin hazırlamaktadır. Türkiye genelindeki tüm büyük barajların güncel doluluk durumunu karşılaştırmalı olarak izlemek için barajlar haritamızı ziyaret edebilirsiniz.
📚 Veri kaynağı: İSKİ — İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi ↗ · Wikipedia ↗